ΤΟ ΟΧΙ ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ

28η Οκτωβρίου του 1940. Για τους Ιταλούς η 18η επέτειος από την φασιστική «πορεία προς τη Ρώμη», που έφερε, το 1922, τον Μουσολίνι στην εξουσία. Στις 3.00 τα ξημερώματα, ο Ιταλός πρεσβευτής στην Αθήνα Γκράτσι, επισκέπτεται, στο σπίτι του τον Ιωάννη Μεταξά και του επιδίδει τελεσίγραφο που ζητά, εντός τριών ωρών, την ελεύθερη διέλευση και στάθμευση των ιταλικών στρατευμάτων στην Ελλάδα.

Με τη γαλλική φράση « Alors, c ' est la guerre », που σημαίνει « Πόλεμος λοιπόν », ο δικτάτορας Μεταξάς απορρίπτει το ιταλικό τελεσίγραφο και απευθύνει διάγγελμα προς τον ελληνικό λαό.

Προς τον ελληνικόν λαόν,

Η στιγμή επέστη που θα αγωνισθώμεν διά την ανεξαρτησίαν της Ελλάδος, την ακεραιότητα και την τιμήν της. Μολονότι επεδείξαμεν την πλέον αυστηράν ουδετερότητα και ίσην, προς όλους, η Ιταλία μη αναγνωρίζουσα εις ημας το δικαίωμα να ζώμεν ως ελεύθεροι Έλληνες μου εζήτησεν σήμερον την 3ην πρωινήν ώραν, την παράδοσιν τμημάτων του εθνικού εδάφους κατά την ιδίαν αυτής βούλησιν ότι προς κατάληψιν αυτών η κίνησις των στρατευμάτων της. θα ήρχιζε την 6ην πρωινήν. Απήντησα εις τον Ιταλόν Πρέσβυν ότι θεωρώ και το αίτημα αυτό καθ' εαυτό και τον τρόπον με τον οποίον γίνεται τούτο ως κήρυξιν πολέμου της Ιταλίας κατά της Ελλάδος.

Έλληνες,

τώρα θα αποδείξωμεν εάν είμεθα άξιοι των προγόνων μας και της ελευθερίας, την οποίαν μας εξησφάλισαν οι προπάτορές μας. Όλον το Έθνος ας εγερθή σύσσωμον, αγωνισθήτε διά την Πατρίδα, τας γυναίκας, τα παιδιά σας, και τα ιεράς μας παραδόσεις.

Νυν υπέρ πάντων ο αγών

Ο Πρόεδρος της Κυβερνήσεως

Ιωάννης Μεταξάς


Αρχίζει έτσι η ιταλική επίθεση κατά της Ελλάδας στο αλβανικό μέτωπο, την ίδια ώρα που ο λαός διαδηλώνοντας στους δρόμους της Αθήνας κατά της φασιστικής Ιταλίας, τρέχει με ενθουσιασμό να καταταγεί και να πολεμήσει και έχοντας ουσιαστικά με την ήδη διαμορφωμένη ψυχολογία του, μετά τον τορπιλισμό της Έλλης τον Αύγουστο της ίδιας χρονιάς, επιβάλλει εκείνος το "γαλλόφωνο όχι" του Μεταξά.

Δύο ημέρες μετά, 30 Οκτωβρίου 1940, από το Γενικό Στρατηγείο στο Ξενοδοχείο Μεγάλη Βρεταννία, ο "πατριώτης" Μεταξάς θα παραδεχθεί ουσιαστικά τους αληθινούς λόγους που οδήγησαν στο ΟΧΙ, απευθυνόμενος προς τους ιδιοκτήτες εφημερίδων και αρχισυντάκτες του Αθηναϊκού Τύπου. Θα εξομολογηθεί με ειλικρίνεια το δίλημμά του, κήρυξη πολέμου ή ανατροπή του από το λαό, σ΄ένα κείμενο απ΄αυτά που πολλοί ιστορικοί και αναλυτές "ξεχνούν" να συμπεριλάβουν στα σημαντικότερα της εποχής.

Ο ΑΝΕΦΟΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟ 1940

ΤΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΄40

ΤΑ ΑΛΟΓΑ ΤΟΥ ΄40

Όταν οι Ιταλοί μας κήρυξαν τον πόλεμο την 28η Οκτωβρίου 1940, στο χωριό Ξηρονομή Θηβών Βοιωτίας έφθασε μία ομάδα Ελλήνων Αξιωματικών και Στρατιωτών και ζητούσαν από τους κατοίκους να τους παραδώσουν τα υποζύγιά τους, άλογα και μουλάρια, για τις ανάγκες του Ελληνικού Στρατού. Η Ρουμελιώτισσα Μαριγώ Αναστασίου Μεϊδάνη από την Δόμβραινα ήταν παντρεμμένη στο χωριό Ξηρονομή με τον Λουκά Μίχα και πρώτη έτρεξε και παρέδωσε το άλογό της, τον Μπάλιο, με τα εξής πατριωτικά λόγια: «Ο άνδρας μου, πατέρας τεσσάρων ανήλικων παιδιών δεν είναι επιστρατεύσιμος και για να βοηθήσουμε την πατρίδα μας σας παραδίνω το άλογό μας, για να βοηθήση αυτό στο πόδι του ανδρός μου και των παιδών μου». Τα μάτια των αξιωματικών βούρκωσαν από τον αυθορμητισμό της Ρουμελιώτισσας και όταν συνήλθαν της έδωσαν τα συγχαριτήριά τους και παρέλαβαν το άλογο, το οποίο με πολλά άλλα μεταφέρθηκε στο Μέτωπο για τις ανάγκες του στρατού.

Με την εισβολή των Γερμανικών στρατευμάτων τον Απρίλιο του 1941 οι Έλληνες στρατιώτες επέστρεψαν στα σπίτια τους. Τέσσερις στρατιώτες από την Κόρινθο μαζί με ένα άλογο έφθασαν στη Λειβαδιά και από εκεί ακολούθησαν το βατό δρόμο προς Κόρινθο μέσω Αγίου Γεωργίου, Αγίας Άννης, Δόμβραινας και σαν έφθασαν στο χωριό Ξηρονομή το άλογο έγινε ασυγκράτητο, το βάδισμά του έγινε καλπασμός και τους έφερε στην αυλή του αφεντικού του. Εκείνη την ώρα στο σπίτι του Λουκά Μίχα ήταν η ηλικιωμένη μάνα του και το ενδεκάχρονο κοριτσάκι του, η Σπυριδούλα, που έτρεξε στο κοντινό χωράφι και πληροφόρησε τους γονείς της για την επιστροφή του αλόγου από το Μέτωπο. Σε λίγη ώρα ολόκληρη η οικογένεια του Λουκά και της Μαριγώς Μίχα, συγγενείς, γείτονες και συγχωριανοί μαζεύτηκαν στην αυλή και με χαρές, κεράσματα και τραγούδια γιόρτασαν την επιστροφή του Μπάλιου, που με δάκρυα στα μάτια δεχόταν στην κεφαλή του το χάϊδεμα των παιδιών και του αφεντικού του. Οι στρατιώτες μπροστά σ’ αυτή τη συγκινητική εικόνα και χωρίς προστριβές δεχθήκανε να επιστρέψουν το άλογο στην οικογένεια του Λουκά και της Μαριγώς Μίχα. Και αυτοί με τη σειρά τους πρόσφεραν στους στρατιώτες τροφές για την μακρινή πεζοπορία τους, αφού θα περνούσαν από τα Γεράνια όρη για να φθάσουν στην Κόρινθο.

ΑΛΟΓΟ ΣΦΗΝΩΣΕ ΣΕ... ΔΕΝΤΡΟ

Η περιέργεια λένε ότι σκότωσε τη γάτα, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση κόντεψε να σκοτώσει ένα άλογο. Η φοράδα Γκρέισι, άγνωστο πώς και γιατί, στρίμωξε το κεφάλι της μέσα στην κουφάλα ενός δέντρου σε δάσος της επαρχίας Πούλμαν, της Δυτικής Βιρτζίνια των ΗΠΑ. Μετά όμως, δεν μπορούσε να το ξεκολλήσει. Για καλή της τύχη, κάποιος περαστικός άκουσε τα κλαψουρίσματά της και έσπευσε να τη βοηθήσει, αφού πριν έβγαλε μερικές φωτογραφίες.

Προσεχτικά, χρησιμοποιώντας ένα αλυσοπρίονο, ο κ. Τζέισον Χάρσμπέργκερ, έκοψε τα πλαϊνά τοιχώματα του δέντρου και απελευθέρωσε την Γκρέισι. Η περίεργη φοράδα, έφερε μονάχα λίγες εκδορές γύρω από το λαιμό της.

ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑ

Σώστε το Σκυριανό αλογάκι.

Οι 104 μικρόσωμοι απόγονοι μιας αρχέγονης ράτσας απειλούνται με εξαφάνιση
(άρθρο της Τάνιας Γεωργιοπούλου από την ιστοσελίδα kathimerini.gr, δημοσίευση 22-04-06)
Σας φαίνεται ότι το άλογο που απεικονίζεται στη ζωφόρο του Παρθενώνα είναι μικρόσωμο σε σχέση με τον αναβάτη του;

Oτι οι άνθρωποι είναι πιο ψηλοί σε σχέση με τα ζώα, τα οποία δεν έχουν τις ιδανικές αναλογίες ενός καθαρόαιμου ίππου; Αυτό συμβαίνει γιατί σύμφωνα με τους μελετητές στη ζωφόρο απεικονίζεται το ελληνικό άλογο που ήταν μικρόσωμο και μάλλον βαρύ. Aξιος απόγονος, αν όχι και πιστή απεικόνιση του εικονιζόμενου, είναι το Σκυριανό αλογάκι, μία από τις έξι ελληνικές φυλές αλόγων (Ηλείας, Μεσσαράς, Πηνείας, Θεσσαλίας και Σκύρου).



Η μικρόσωμη φυλή αλόγων Σκύρου είναι αρχαία φυλή και μια από τις πιο σπάνιες που υπάρχουν στον κόσμο αφού ελάχιστα άτομα της συγκεκριμένης ράτσας βρίσκονται σήμερα στην Ελλάδα. Ο μεγαλύτερος πληθυσμός, περίπου 104 άλογα, ζει ελεύθερος στο ΝΑ τμήμα της νήσου Σκύρου, στην περιοχή «Βουνό» στο όρος Κόχυλας, ενώ μικρότεροι πληθυσμοί εκτρέφονται στο Αγρόκτημα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ στη Θεσσαλονίκη, στην Κέρκυρα μέσω του προγράμματος SILVA και στο Αγρόκτημα Αμφίκαια στους πρόποδες του Παρνασσού. Για τη διάσωση του μικρόσωμου αλόγου που, σήμερα κινδυνεύει να εξαφανισθεί, καθώς δεν «χρησιμεύει» πια στους ανθρώπους για τις αγροτικές και οικιακές εργασίες, ο Δήμος Σκύρου οργάνωσε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο νησί την προηγούμενη Τρίτη. Στόχος της προσπάθειας ήταν ο συντονισμός των ενεργειών όλων όσοι με κάποιον τρόπο «εμπλέκονται» στη ζωή του αλόγου.



Το αλογάκι της Σκύρου θεωρείται απόγονος των αλόγων που είχε ο Αχιλλέας στο ταξίδι του στην Τροία, συνδέεται με τα άλογα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των αλόγων που απεικονίζονται στην πομπή των Παναθηναίων στη ζωφόρο του Παρθενώνα.



Ξεχωριστή ράτσα

Τα Σκυριανά αλογάκια δεν πρέπει να συγχέονται με τα πόνυ που είναι μικρά και... κοντόχοντρα και αποτελούν τελείως διαφορετική ράτσα αλόγου. Τα αλογάκια της Σκύρου μοιάζουν πολύ με τα μεγαλόσωμα άλογα τα οποία ζουν σήμερα σε οποιοδήποτε μέρος της γης, αλλά λόγω του μικρού μεγέθους τους έχουν καταχωρισθεί ως ξεχωριστή ράτσα, που οι ειδικοί έχουν ονομάσει EqvusCabalusSkyriano. Μάλιστα θεωρείται ότι παλαιότερα είχαν μεγαλύτερη διάπλαση από τη σημερινή, αλλά έγιναν τόσο μικρόσωμα για να αντεπεξέλθουν στις αντίξοες συνθήκες της ζωής στο νησί.

Σήμερα τέσσερις χιλιάδες χρόνια μετά την εμφάνιση –σύμφωνα με τους επιστήμονες– τα αλογάκια της Σκύρου απειλούνται με εξαφάνιση. Στη μεγάλη τους πλειοψηφία τα 104 άλογα που υπάρχουν ακόμα στη Σκύρο ζουν ελεύθερα στο ορεινό τμήμα του νησιού σε μια έκταση 35.000 στρεμμάτων. Ζουν σε αγέλες με αρχηγό έναν επιβήτορα και 5-7 θηλυκά με τα μικρά τους. Από τα 104 άλογα τα 41 είναι αρσενικά και τα 63 θηλυκά.



Αν και διαθέτουν ιδιοκτήτες, ορισμένοι δεν ενδιαφέρονται να τα φροντίζουν τους θερινούς μήνες που η βλάστηση μειώνεται σημαντικά και τα ζώα δεν μπορούν να βρουν τροφή. Ίσως ένα κίνητρο θα ήταν τα χρήματα από το κοινοτικό πρόγραμμα για την ενίσχυση φυλών αγροτικών ζώων που απειλούνται με εξαφάνιση, κονδύλι που φτάνει τα 475 ευρω τον χρόνο για καθέναν από τους ιδιοκτήτες. Όμως, καθώς τα ζώα διαβιούν ελεύθερα, είναι δύσκολη η ένταξη στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Σύμφωνα με τον κ. Νίκο Κρητικό, γεωπόνο - ζωοτέχνη, «έως το 2002 επιδοτούνταν ο κάθε ιδιοκτήτης με το ποσό των 117 ευρω ετησίως για κάθε άλογο άνω των έξι μηνών».

Η τροφή των αλόγων είναι αγριόχορτα, αλλά και διάφορα άλλα φυτά όπως θυμάρι και φύλλα. Σε δύσκολους καιρούς βολεύονται και με αγκάθια και κλαδιά. Όμως πολύ συχνά δεν βρίσκουν ούτε αυτά. Eνα από τα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα αλογάκια είναι η υπερβόσκηση του βιότοπου όπου επίσης βόσκουν περίπου 18.585 αιγοπρόβατα.



Επίσης, ένα σοβαρό πρόβλημα είναι ο ανεξέλεγκτος τρόπος αναπαραγωγής των αλόγων. Oπως τονίζει στην «Κ» ο κ. Νίκος Κρητικός που εργάζεται στον Δήμο Σκύρου και έχει αναλάβει υπό την προστασία το αλογάκι, «συχνά τα θηλυκά ζευγαρώνουν με γαϊδούρια που επίσης υπάρχουν στο βουνό και είναι πιο ισχυρά από τα αλογάκια, οπότε παράγονται μουλάρια, που βέβαια μειώνουν τον ενεργό πληθυσμό». Απώλειες σε νεογέννητα πουλαράκια, επίσης υπάρχουν εξαιτίας των κακών συνθηκών διαβίωσης στο βουνό. Το 2002 γεννήθηκαν μόνο επτά αλογάκια, το 2003 μόνο 10, το 2004, 11 ενώ το 2005 οι γεννήσεις έπεσαν στις 5.

Σε συνεργασία με τον Δήμο Σκύρου που παραχώρησε την έκταση, έχουν περιφραχθεί 134 στρέμματα όπου θα φιλοξενούνται 3 αρσενικά και 15 θηλυκά και όπου θα εφαρμοστεί πρόγραμμα ελεγχόμενης αναπαραγωγής. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της πόλης Gembloux του Βελγίου που συμμετείχαν στην ημερίδα, εξέτασαν το DNA των αλόγων, για να διαπιστώσουν τον βαθμό αιμομιξίας του πληθυσμού. «Κάθε χρόνο τα θηλυκά, αν όλα πάνε καλά, κατεβαίνουν από το βουνό με ένα πουλαράκι, αλλά βέβαια κανείς δεν ξέρει ποιος είναι ο πατέρας. Eτσι συμβαίνουν πολλές αιμομιξίες που αλλοιώνουν τη ράτσα και γεννιούνται άλογα που εμφανίζουν ασθένειες ή είναι κακεχτικά», τονίζει ο κ. Κρητικός. Σύμφωνα με έρευνα που εκπονήθηκε από το ΑΠΘ, η αιμομιξία σε ένα προστατευόμενο πληθυσμό αυξάνει τον κίνδυνο εξαφάνισης, καθώς συνεπάγεται τη μείωση της ανθεκτικότητας και της γονιμότητας του πληθυσμού.



Το 2006, 26 από τους 55 ιδιοκτήτες των μικρόσωμων χαριτωμένων αλόγων δημιούργησαν σωματείο με την επωνυμία «Ένωση μικρόσωμης φυλής αλόγων Σκύρου» με σκοπό την ευζωία των αλόγων, την προώθηση των αιτημάτων των ιδιοκτητών και τη διατήρηση της φυλής.

Σύμφωνα με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, η δημιουργία της Ένωσης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα καθώς, αν γίνουν συγκεκριμένες ενέργειες, θα έχει τη δυνατότητα να κρατάει γενεαλογικό βιβλίο για τα αλογάκια της Σκύρου. Ωστόσο, χρειάζεται συνολική αντιμετώπιση του θέματος για να μην χαθούν τα τελευταία άτομα αυτής της αρχέγονης ράτσας.



το κείμενο δημιουργήθηκε από Τάνια Γεωργιοπούλου 21/11/2006